Feest van de H. CATHARINA VAN SIENA, medepatrones van Europa (29 april)

 

Feest van de H. CATHARINA VAN SIENA,
medepatrones van Europa

Een gebed

O geliefde Vader, toen het menselijk ras ziek op de bodem lag door de zonde van Adam, heeft U het een dokter gezonden, het liefelijke en beminnelijke Woord, Uw Zoon.
Vandaag hebt U, troostrijke en liefelijke Dokter, eeuwige God, mij daarbij, omdat ik uit grote onwetendheid en nalatigheid ziek neerlag, een kalmerend, zoet en bitter medicijn gegeven, zodat ik van mijn ziekte genezen zou en zou opstaan. U hebt mij getroost door U aan mij te openbaren met uw liefde en tederheid, die zoeter is dan alle zoetheid. U hebt het oog van mijn verstand met het licht van het allerheiligst geloof verlicht, waardoor ik de verhevenheid van de genade, die U de mensheid geschonken hebt door haar de gehele God-Mens in het mystieke Lichaam van de heilige Kerk toe te vertrouwen, heb leren kennen. Ik heb daarnaast de waardigheid leren kennen van uw bedienaren, die U hebt uitverkoren om U aan ons uit te delen.

Laat dus niet na de weg te volgen. Blijf niet neerliggen en veroorloof je niet je eigen manier om Mij te dienen te verkiezen boven de manier, die Ik voor jou geëffend heb door middel van mijn Waarheid, het Vleesgeworden Woord, en opgebouwd heb met Zijn Bloed. Sta dus op, onmiddellijk, en volg Hem, want niemand kan tot Mij, de Vader komen, tenzij door Hem.

Uit: Catharina van Siena, de Dialoog

Afbeelding:
Andrea Vanni

29 april Heilige Catharina van Siena

29 april

Heilige Catharina von Siena
Maagd en kerklerares

"You must believe in truth that whatever God gives or permits is for your salvation." Letter T354

Leven

Geboren op 25 maart 1347 in Siena in de landstreek Toscanee als dochter van de wolverver Jacopo Benincasa. Zij was het vijfentwintigste kind in het gezin. Haar ouders wilden hun dochter op 12-jarige leeftijd uithuwelijken , maar zij verzette zich en trad op 18-jarige leeftijd, op zoek naar het betere, toe tot de derde orde van de heilige Dominicus en betrok tussen haar zestiende en negentiende levensjaar zelfs een kluis in de werkplaats van haar vader. Binnen genoemde derde orde bekommerde zij zich om zieken en stervenden, bezocht gevangenissen en verzamelde kleding en voedsel voor de allerarmsten, hetgeen zij haar hele leven zou blijven doen.

In 1374 vertrok Catharina naar Pisa om daar de pestlijders bij te staan, maar werd zelf door deze ziekte aangetast. De zalige Raymundus van Capua werd in 1374 haar geestelijk leidsman. Als magister-generaal van de Dominicanen zou hij later haar biograaf worden, zodat veel gegevens van haar leven uit de eerste hand afkomstige zijn.

Steeds meer lieten geestelijke en wereldlijke waardigheidsbekleders zich door haar raden. Brandend van liefde tot God en de naasten, droeg zij bij tot de vrede en de verzoening tussen verschillende steden, verdedigde krachtig de rechten en de vrijheid van de paus en ijverde zij voor de vernieuwing van het religieuze leven. Zij kon paus Gregorius XI er toe bewegen zijn verblijf in Avignon op te geven en naar Rome terug te keren. Ook toen de Franse kardinalen in 1378 de nieuwe paus Urbanus VI niet erkenden en een tegenpaus uitriepen, bemiddelde Catharina in deze kwestie.

Ofschoon zij binnen de Kerk en in Italië een positie van gezag en aanzien bekleedde, had zij zich vanwege haar religieus gedrag steeds opnieuw te verantwoorden bij het generale kapittel van de Dominicanessen. Catharina was een mystica die de genade had visioenen te schouwen. Reeds sinds 1375 zou zij de wondtekenen van Jezus in haar lichaam hebben gedragen, die echter pas na haar dood zichtbaar werden.

Nog steeds vormen haar brieven een belangrijke theologische bron. Deze en ook de andere geschriften die zij dicteerde getuigen van een gezonde leer en hoge spiritualiteit.
Toen Catharina op 29 april in Rome waarheen zij zich op verzoek van Urbanus VI had begeven, op 33-jarige leeftijd, verzwakt en verlamd overleed, werd zij in de kerk Santa Maria sopra Minerva bijgezet. Haar lichaam rust daar in een schrijn onder het hoofdaltaar. Haar hoofd wordt bewaard achter gouden tralies in een nis binnen de San Domenicokerk in Siena, en een van haar voeten is het belangrijkste relikwie van de kerk San Zanipolo in Venetië. Haar ouderlijk huis in Siena is tot kapel omgebouwd.
Reeds in 1461 werd zij door paus Pius II heilig verklaard.

In 1970 werd de H. Catharina samen met de H. Theresia van Avila door paus Paulus VI als eerste vrouw tot de status van kerklerares van de Rooms-Katholieke Kerk verheven De H. Theresia van Lisieux, de H. Birgitta van Zweden, de H. Theresia Benedicta van het Kruis (Edith Stein) en de H. Hildegard van Bingen hebben eveneens dit predicaat ontvangen. Paus Johannes-Paulus II riep haar in 1999 uit tot patrones van Europa tesamen met de H. Birgitta van Zweden en de H. Theresia-Benedicta (Edith Stein).

Feestdag van de H. Catharina van Siena: 29 april.

Verering
In Italië is Catharina van Siena een van de meest vereerde vrouwelijke heiligen. Deze verering leeft bijzonder in Siena, Venetië en Rome.

Betekenis van de naam"Katharina" (Grieks) betekent “de altijd reine”.

Iconografische voorstelling

De H. Catharina wordt afgebeeld in voorname wereldlijke kleding, of als Dominicanes met lelie, boek, kruisbeeld, hart, doornenkroon en de wondtekenen van Jezus.

Patronaatschap
De H. Catharina van Siena is de patrones van Italië, de tweede patrones van Rome, sinds 1999 ook patrones van Europa. Voorts is zij de patroonheilige van de Dominicanessen van de Derde Orde, de wasvrouwen en de stervenden en wordt zij aangeroepen bij hoofdpijn en de pest.

Liturgy of the Hours Saint Catherine of Siena, virgin The bonds of love.

From a dialogue On Divine Providence by Saint Catherine of Siena, virgin

The bonds of love

My sweet Lord, look with mercy upon your people and especially upon the mystical body of your Church. Greater glory is given to your name for pardoning a multitude of your creatures than if I alone were pardoned for my great sins against your majesty. It would be no consolation for me to enjoy your life if your holy people stood in death. For I see that sin darkens the life of your bride the Church – my sin and the sins of others.
  It is a special grace I ask for, this pardon for the creatures you have made in your image and likeness. When you created man, you were moved by love to make him in your own image. Surely only love could so dignify your creatures. But I know very well that man lost the dignity you gave him; he deserved to lose it, since he had committed sin.
  Moved by love and wishing to reconcile the human race to yourself, you gave us your only-begotten Son. He became our mediator and our justice by taking on all our injustice and sin out of obedience to your will, eternal Father, just as you willed that he take on our human nature. What an immeasurably profound love! Your Son went down from the heights of his divinity to the depths of our humanity. Can anyone’s heart remain closed and hardened after this?
  We image your divinity, but you image our humanity in that union of the two which you have worked in a man. You have veiled the Godhead in a cloud, in the clay of our humanity. Only your love could so dignify the flesh of Adam. And so by reason of this immeasurable love I beg, with all the strength of my soul, that you freely extend your mercy to all your lowly creatures.

Catharina van Siena "De H. Eucharistie gaat ons zintuiglijk waarnemen te boven"

De H. Eucharistie gaat ons zintuiglijk waarnemen te boven

Onderrichting van de H. . Eucharistie gaat onze zintguigelijk waarnemen te  boven HCatharina van Siena in “De Dialoog” (1)

 “Lieve dochter, zet het oog van je verstand open en kijk in de afgrond van mijn liefde. Bij geen enkel rationeel schepsel zou het hart niet smelten, wanneer het naast alle andere goede dingen, die ze van Mij krijgt, het bijzondere cadeau, dat ze in dit sacrament ontvangt, overdenkt en beschouwt.

Met welk oog, lieve dochter, behoor je – en alle anderen – naar dit mysterie te kijken en hoe zou je het kunnen aanraken? Niet slechts met het lichamelijk zicht- en tastvermogen, want in dit sacrament schieten alle lichamelijke waarnemingen tekort. Het oog en de hand kunnen alleen de witte substantie van het brood zien en aanraken. De tong kan slechts de smaak van brood proeven. De grovere lichamelijke zintuigen worden dus misleid. Maar de ziel kan in haar waarneming niet worden misleid, tenzij ze dit zou wensen. Dat wil zeggen, tenzij ze zich het licht van het allerheiligst geloof laat wegnemen door haar ongeloof.

Hoe kun je dan dit sacrament werkelijk proeven en zien en aanraken? Met het zintuig van je ziel. Met welk oog moet het gezien worden? Met het oog van het verstand, waarin de pupil van het allerheiligste geloof aanwezig is. Dit oog ziet in de witte substantie geheel God en geheel mens, de goddelijke natuur verenigd met de menselijke. Het ziet het Lichaam, de Ziel en het Bloed van Christus. Het ziet zijn Ziel verenigd met het Lichaam en het Lichaam en de ziel verenigd met mijn goddelijke natuur, ongescheiden, zoals Ik het je openbaarde aan het begin van je leven.

Kun je je dat nog herinneren? Ik liet het je zien als opheldering. Aanvankelijk niet zozeer via het oog van je verstand, maar via je lichamelijke oog, hoewel het licht zo sterk was, dat je lichamelijke ogen het zicht verloren en jou slechts het zicht van het oog van je verstand overbleef. De duivel streed immers met jou over dit sacrament. Daarnaast liet Ik het je zien om je te laten groeien in de liefde in het licht van het allerheiligst geloof. Je weet nog dat je op een morgen bij zonsopgang naar de kerk ging voor de Mis. Voordien was je gekweld door de duivel. Je koos een plaats bij het altaar van het Kruis, terwijl de priester naar het altaar van Maria ging. Je stond daar en dacht na over je zonden. Je vreesde namelijk Mij te hebben beledigd door de kwelling, die de duivel jou aangedaan had. Je overdacht mijn liefde, die jou waardig gemaakt had de Mis mee te vieren, want je zag in dat je jezelf niet waardig genoeg vond mijn heilige tempel binnen te gaan. Toen de bedienaar aan de consecratie begon, richtte je je blik boven zijn hoofd, terwijl hij de woorden van de consecratie sprak. Ik openbaarde Mijzelf toen aan jou en je zag van mijn borst een licht uitgaan, zoals een zonnestraal, die uit de cirkel van de zon voortkomt, zonder ervan gescheiden te worden. Uit het midden van dit licht kwam een duif, die boven de hostie bleef zweven, door de woorden die de bedienaar uitsprak. Je kon nog slechts zien met het oog van het verstand, want het lichamelijk oog was er niet tegen bestand het licht te verdragen. Op die plaats zag en proefde je de afgrond van de Drie-eenheid, geheel God en geheel mens, verborgen en versluierd in de witheid van het brood.

Je begreep, dat het zien van het Licht en de aanwezigheid van het Woord, die je met je verstand in de witheid van het brood zag, niet tegenhield, dat je tegelijk de witte substantie van het brood kon zien. De ene visie nam de andere niet weg. Het zien van de in het brood verborgen Godmens verhinderde niet het zien van het brood. Noch de witheid, noch het gevoel van het aanraken, noch de smaak werden ervan weggenomen. Dit werd jou door mijn goedheid getoond, zoals Ik je zei. Het oog van het verstand had het ware zicht, omdat het de pupil van het heilig geloof gebruikte. Dit oog moet je belangrijkste middel zijn om te zien, omdat het niet bedrogen kan worden. Daarom moet je daarmee naar dit sacrament schouwen.

Hoe zou je Het moeten aanraken? Met de hand van de liefde. Alleen met deze hand kun je dat aanraken wat je met het oog van het verstand in dit sacrament hebt herkend. De ziel raakt Mij aan met de hand van de liefde alsof ze zichzelf moet verklaren wat ze met het geloof gezien en gekend heeft.

Hoe zou je Het moeten proeven? Met de smaakpapillen van het heilig verlangen. De lichamelijke tong proeft slechts de smaak van het brood. Maar het smaakzintuig van de ziel, dat het heilig verlangen is, proeft God en Mens.

Zie daarom in, dat de zintuigen van het lichaam misleid zijn, maar die van de ziel niet. Zij wordt immers verlicht en bevestigd in haar eigen waarnemingen, omdat ze met de hand van de liefde raakt wat ze met het oog van haar verstand gezien heeft met de pupil van het heilig geloof. En met haar tong, haar vurig verlangen, proeft ze mijn brandende liefde, mijn onmetelijke liefde, waarmee Ik haar waardig gemaakt heb het enorme mysterie van dit sacrament en de genade, die erin vervat is, te ontvangen.

Weet dus, dat je dit sacrament niet alleen met lichamelijk waarnemingsvermogen moet ontvangen en beschouwen, maar liever met je geestelijke zintuigen, en dat je je ziel op de beschreven manier moet ordenen om dit sacrament te ontvangen, te proeven en te zien”.

(1)    Ontleend aan “De Dialoog”van de H. Catharina van Siena [1347-1380], kerklerares. Stichting De Boog, Arco Reeks 16, 2014, p.189-191)

Liturgia Horarum Catharina van Siena "Wil Uw schepselen genadevol Uw barmhartigheid bewijzen"

Liturgia Horarum

Lezing op de 18^e zondag door het jaar

H. Catharina van Siena:

Uit de Dialoog over de goddelijke Voorzienigheid

Mijn allerzoetste Heer, richt uw barmhartige ogen welwillend op dit volk, tegelijk ook op het mystieke Lichaam van uw Kerk, want het betekent voor uw heilige Naam een groter glorie zo’n grote menigte van uw schepselen te sparen, dan alleen mij, beklagenswaardige, die zozeer uw Majesteit heb beledigd. Hoe zou ik mij kunnen troosten, als ik zag, dat ik zelf van het leven genoot, maar uw volk zag sterven en als ik in uw zo beminde bruid de duisternis van de zonden zou zien, met als oorzaak mijn eigen tekortkomingen en die van anderen van uw schepselen?

Ik verlang dan en vraag het als een bijzondere gunst, dat die onschatbare liefde, die U er toe bracht de mens te scheppen naar uw beeld en gelijkenis, dit bewerkte. Wat of wie, bid ik U, bracht U er toe de mens in zo’n waardigheid te plaatsen?  Ongetwijfeld alleen die onschatbare liefde, waarmee Gij uw schepsel in U zelf hebt beschouwd en waarop Gij als ‘verliefd’ zijt geworden. Maar ik erken openlijk, dat het schepsel om zijn zondeschuld terecht die waardigheid verloren heeft, waarin Gij het had geplaatst.

Gij echter,  door diezelfde liefde ontstoken, wilde genadevol het mensengeslacht met U verzoenen, en Gij hebt ons het Woord van uw Eniggeboren Zoon gegeven, die in werkelijkheid de tussenpersoon en de Middelaar tussen U en ons is geworden.  Hij is onze rechtvaardiging geworden, die al onze ongerechtigheden en misdaden wreekte en op Zich heeft genomen uit gehoorzaamheid, die Gij, eeuwige Vader, Hem had opgelegd, toen Gij besloten had, dat Hij zelf onze mensheid op Zich moest nemen. O onschatbare afgrond van Liefde! Wat is dat voor een hart, dat zo versteend is, dat het in zijn geheel behouden kan blijven bestaan, en niet in het minst verscheurd wordt bij het zien, hoezeer en hoe diep onze mensheid bij zo’n goddelijke verhevenheid tot zulk een diepe afgrond en verworpenheid is gedaald.

Wij zijn uw beeld en Gij zijt een beeld van ons door de vereniging, die Gij met de mens zijt aangegaan, door uw eeuwige Godheid te omhullen met de armoedige wolk en de bezoedelde massa van Adams vlees. Vanwaar dit? Alleen uw onuitsprekelijke liefde is daarvan de oorzaak. Bij de onschatbare liefde, bid ik daarom nederig uw Majesteit uit alle kracht van mijn ziel, dat Gij uw ellendige schepselen genadevol uw barmhartigheid wilt bewijzen.

(4,13) 

St. Catherine of Siena small movie

Children only! - Saint Catherine of Siena

29 april De H. Catharina van Siena, maagd en kerklerares - Alleen het trouw volharden wordt beloond

29 april De H. Catharina van Siena, maagd en kerklerares - feest

Slechts zelden kunt u genieten van uw kloostercel, maar de inwendige cel, de cel van het hart, kunt u wel altijd met u meedragen

(H. Catharina)

De H. Catharina is een van de grootste heiligen die de Kerk heeft voortgebracht. Zij werd  in 1347 in Siëna geboren, als jongste van meer dan twintig kinderen. Als kind stond zij in haar onmiddellijke omgeving bekend om haar vrolijk karakter. Op de leeftijd van zes jaar had zij haar eerste visioen van God en zijn Heiligen, hetgeen haar tenslotte op 16-jarige leeftijd bewoog zich aan te sluiten bij de Derde Orde van de H. Dominicus – tegen de wens van haar ouders, die haar liever wilden uithuwelijken. Aanvankelijk leidde zij een leven van intens gebed, maar begon zij zich geleidelijk aan ook om armen en zieken te bekommeren.

In die tijd woonden de pausen in ballingschap in Avignon en had het pausdom zich intussen ontwikkeld tot een uitermate politiek ambt. Meer dan 380 brieven, bestemd voor haar familie, koningen en pausen, dicteerde Catharina, die zelf niet kon schrijven,

Op 29 april 1380 stierf Catharina te Rome, verzwakt en verlamd, op de leeftijd van slechts 33 jaar ten gevolge van een zware ziekte. Vanwege haar niet te evenaren liefde voor God, de Kerk, en haar naasten, welke het Getijdengebed een laaiend vuur (amore Dei et proximi flagrans) noemt, verhief paus Paulus VI haar in 1970 tot kerklerares. Sinds het jaar 2000 is zij tevens co-patrones van Europa.

 Schrijn met de stoffelijke resten van de heilige Catharina van Siëna in de kerk Santa Maria sopra Minerva , Rome. Het hoofd van de heilige bevindt zich echter in Siëna.

Aan paus Gregorius XI. en aan diens opvolgers Erbanus VI schreef Catharina brieven die van respect en eerbied, maar tegelijkertijd van ongewone onverschrokkenheid getuigen. In 1376 reisde Catharina naar Avignon om de paus live te overtuigen naar Rome terug te keren.

Aan paus Gregorius…

“…zoals die heerlijke banierdrager Paulus, die van een wolf een lam en een vat van uitverkiezing werd. Door heel de wereld droeg hij het vuur waarmee Christus hem had bezield. De christenen bekeerde hij van lasteren tot de deugd, de heiden bevrijdde hij van hun bijgeloof en dwalingen en schonk hun het licht van het Geloof. Zo wil en beveelt de eeuwige Waarheid ook U: wat U als geschenk hebt ontvangen, moet U ook weer verder schenken! Vrede, vrede, vrede, mijn beste Vader, geen oorlog meer! Laat ons onze vijanden tegemoet gaan met het wapen van het heilig Kruis, met het zwaard van het zoete, heilige woord van God!...Geen bitterheid die doet buigen, maar bitterheid die ons wakker schudt, dat is de bitterheid  die wij wegens de smaad, de Naam van God aangedaan, ondervinden…De smart en de liefde die mij voor de eer van God en de  verheffing van de heilige Kerk vervullen, mogen mij aan Uw goedheid aanbevelen. Liever zou ik het U mondeling zeggen dan schriftelijk. Want ik geloof in dat geval mijn gevoelens meer de vrije loop te kunnen laten”.

Aan paus Urbanus…

“Beste Vader, de wereld kan niet meer verder. Zo zeer heeft de laster zich opgehoopt, in het bijzonder bij degenen die in de tuin van de heilige Kerk als geurige bloemen zijn geplant, om de heerlijke geur van hun deugden uit te ademen. In plaats daarvan moeten we constateren hoe zij overlopen van ellendige en lage laster, waarmee zij de hele wereld verpesten.  Ach, waar is bij hen nog zuiverheid van hart en volkomen onberispelijkheid te vinden?”

De mystieke verloving van de H. Catharina

Gerard David (* 1460 Oudewater - + 1523 Brugge), De mystieke Verloving van de H. Catharina

Op 13 april 1375 ontving Catharina in Pisa, toen zij voor een kruis knielde,  de stigmata, in de vorm van de doornenkroon van Christus. Deze stigmata waren aanvankelijk onzichtbaar en Catharina bad uit deemoed dat ze onzichtbaar mochten blijven. Aan het einde van haar leven ontving zij Jezus' Hart zelf: Hij ruilde het tijdens een verschijning voor het hare.

Na de terugkeer van de pausen naar Rome en het daaruit volgende Westerse Schisma begaf Catharina zich op wens van paus Urbanus naar Rome. Aan hem schreef zij:

“Zolang ik leef zal ik niet ophouden U schriftelijke en mondeling met verzoeken aan te zetten, totdat ik in U en in de heilige Kerk zie waarnaar mijn verlangen gaat. Daarvoor wil ik  mijn leven geven” .

Catharina is niet door de Kerk ontgoocheld of heeft zich uit walging van haar afgewend.. Zij gaf zich niet aan bitterheid of frustratie over, of aan een gevoel onvoldoende gewaardeerd te worden:  Niet het beginnen wordt beloond, maar alleen het trouw volharden.

Zij bracht dat in praktijk,waar zij haar roeping zag, op de plaatsen, waar God haar riep.

In de hymne van het Getijdengebed wordt zij genoemd: “cunctæ lumen Ecclesiæ”, een licht voor heel de Kerk.