8 mei 2025 Hoogfeest HH. Wiro, Plechelmus en Otgerus, Kerkpatronen

Ook vandaag worden de vlaggen op de kerkberg gehesen!

De basiliek is open van 14.00 u tot na de Vespers. Rondleiding op verzoek mogelijk.

Zoals elk jaar vieren we op donderdag 8 mei het Patroonsfeest van de Bergse heiligen met om 9.30 u een gezongen Hoogmis, opgedragen door onze oud vicaris-generaal Mgr. R. Maessen in concelebratie met pastoor L’Ortye.

Verering van de relieken en Wirolied.

Sinds kort verheugt de basiliek zich in een nieuw reliquiarium, een reliekenkistje met partikels van het gebeente van de kerkpatronen dat het Catharijne Convent Utrecht als langdurig bruikleen aan de basiliek ter beschikking heeft gesteld. Dit kistje is afkomstig uit de inmiddels opgeheven Benedictijner abdij uit Oosterhout.

Op 8 mei wordt het kistje in de kerk tentoongesteld.

17.30 u Gezongen Vespers van het feest met verering van de relieken.

Aansluitend ontvangst in de Priorij met koffie en vlaai.

19.00 u Voordracht door mevrouw Dr. Evelyne Verheggen, kunsthistorica en erfgoeddeskundige, over ‘Flowerpower in de Contrareformatie (katholieke herleving). Bloemen en planten in de katholieke verbeelding van deugdzaamheid’. Een analyse hoe en waarom katholieken na de Reformatie bloemen en planten als symbool voor deugden en goede werken inzetten als wapen in de religieuze, ideologische strijd met de protestanten.

Voordracht morgen om 14u! Waarom vereren wij de relieken van Wiro, Plechelmus en Otgerus en Odilia? En waarom doet U Uzelf tekort als U dat niet ook doet? Al minimaal 13 eeuwen worden op de Kerkberg en in Roermond de relieken van Wiro, Plechelmus, Otgerus en sinds 1686 ook die van de H. Odilia met toewijding vereerd.

Reliekenkist met reliekenpakket, geplaatst onder altaar Basiliek op de Kerkberg

Wie wel eens in Lourdes is geweest, heeft gezien dat gelovigen de Grot waar Maria aan Bernadette is verschenen met de hand aanstrijken, in Rome wordt ook de voet van het beeld van Petrus in de kerk waar zijn relieken rusten, gekust, en ook wij vereren aanstaande woensdag de relieken van Wiro, Plechelmus en Otgerus. We kussen de relieken en worden er persoonlijk mee gezegend- natuurlijk alleen wie dat wil! Wie heeft nooit gehoord over de Lijkwade van Turijn en wie heeft bij de brand in de Notre Dame kunnen missen dat de Doornenkroon van Christus die daar wordt bewaard -en is gered. Tot op vandaag reizen bijvoorbeeld de relieken van Theresia van Lisieux over de hele wereld om op vele plaatsen door velen intens te worden vereerd.

Wie niet Rooms Katholiek is, vindt dat allemaal vaak maar raar. We moeten constateren dat wie wel Rooms Katholiek is, het ook vaak allemaal maar raar vindt, en ook niet onmiddellijk in de auto, of op de fiets springt om aanstaande woensdag met ons te komen meebidden, meevieren en mee-vereren als de relieken van Wiro. Plechelmus en Otgerus of Odilia worden vereerd. Dat is jammer. Voor ons, want er is veel tijd en energie van de Pastoor, de koster, de zangers en de zusters (oefenen door koorzangers en zusters van het eigen misformulier en het daverende bedevaartslied dat alle klassieke kenmerken van een processielied heeft) en inmiddels ook een beetje geld gestoken (in reclame voor de dag, de productie van  een speciale noveenkaars, nieuwe Latijn-Nederkandse getijdenboekjes voor sext en noon, drie bidplaatjes met een nieuw door het bisdom goedgekeurd gebed en drie nieuwe litanieën) maar het is nog meer en meest jammer voor degenen die niet in beweging komen om de dag mee te vieren. U loopt genade mis! De wegblijvers trekken aan het kortste eind!

Wat zijn relieken? 
Het woord reliek komt van het Latijnse relinquere, wat achterblijven of resteren betekent. De
lichamelijke resten van heiligen bevatten de virtus (letterlijk: dapperheid/deugdzaamheid/heiligheid)
die aan de heilige persoon bij leven werd toegeschreven. De heilige was ook bij leven dicht bij God en in zijn relieken is God nog steeds nabij - dichterbij dan anders. Door dicht bij de relieken te zijn, kan God en de heiligheid in zijn meest krachtige vorm ervaren worden. Relieken zijn om deze reden begerenswaardige en kostbare voorwerpen. Niet alleen in de Middeleeuwen maar tot op de dag van vandaag worden relieken geroofd. Wie eigenaar is van een reliek, is daar trots op.

Er zijn drie categorieën relieken:
Eerste klasse: het gebeente van een heilige,
Tweede klasse: zaken die dicht bij een heiligen zijn geweest zoals kleding en
de derde klasse is alles wat met iets uit de eerste twee categorieën in aanraking is geweest. Door de eeuwen heen en overal worden wonderen beschreven bij nabijheid van relieken, niet alleen in Lourdes maar ook voor de relieken van Wiro, Plechelmus en Otgerus en Odilia in Sint Odilienberg- maar dat verklappen we pas, als U de hele tekst hebt gelezen.

Is er een Bijbelse fundering? 
Jazeker! Al in het Oude Testament worden relieken vereerd: "Toen enige mannen eens bezig waren iemand te begraven, zagen zij plotseling zo'n bende. Zij wierpen het lijk in het graf van Elisa en vluchtten weg. Zodra het lijk in aanraking kwam met het gebeente van Elisa, werd de man levend en rees hij recht overeind" (2 Koningen 13, 20-21). Strikt genomen werd hier niet eens vereerd, maar een lijk gedumpt. De helende kracht werkte toch.

In het Nieuwe Testament lezen we dat een vrouw genas die vol vertrouwen het kleed van Christus aanraakt: "Er was een vrouw bij die al twaalf jaar aan bloedvloeiing leed; zij had veel te verduren gehad van een hele reeks dokters en haar gehele vermogen uitgegeven, maar zonder er baat bij te vinden; integendeel het was nog erger met haar geworden. Omdat zij over Jezus gehoord had, drong zij zich in de menigte naar voren en raakte zijn mantel aan. Want ze zei bij zichzelf: “Als ik slechts zijn kleren kan aanraken, zal ik al genezen zijn.” Terstond hield de bloeding op en werd ze aan haar lichaam gewaar, dat ze van haar kwaal genezen was. (Marcus 5, 25-30).

Wat deden de eerste christenen? 
Vanaf het begin heeft de Kerk de verering van relieken bevorderd.  De H. Polycarpus van Smyrna (Martelaar) is een van de eersten van wie bekend is dat zijn stoffelijke resten als relikwie werden vereerd. Zijn graf lag in het zuid-oosten van de stad Izmir op de Mons Pagos, tegenwoordig Kadifekale; zijn relieken bevinden zich tegenwoordig in de San Ambrogio della Massima te Rome.

Wat zeggen de kerkvaders?
Kerkvader Hieronymus schrijft in zijn brief aan Riparius: "We aanbidden ze niet, we buigen niet voor het schepsel, maar voor de Schepper. maar we vereren de relieken van de martelaren om Hem beter te vereren voor wie de martelaren hun leven hebben gegeven.

Thomas van Aquino, systematisch denker, geeft een rij redenen voor de  verering van relieken van heiligen:
1. de relieken zijn een tastbare herinnering aan het leven van de heilige;
2. ze geven de kracht van God door zoals een vergrootglas de zon (kinderen weten dat je zo een vuur ontsteekt!);
3. het leven van de heilige was een wonder voor God op zichzelf en dat wonder is door zijn lichaam aan ons doorgegeven;
4. de vele wonderen (en dankbetuigingen (ex voto's) in heiligdommen bewijzen dat God behagen schept in de verering van relieken en degenen die relieken vereren, genade schenkt.

Wat zegt de Kerk nu? 
De Kerk laat zich hierover uit in het Directorium voor de Volksvroomheid verschenen in 2002: nummer 236: "Het Tweede Vaticaans Concilie heeft in herinnering gebracht dat "heiligen van oudsher zijn vereerd door de Kerk, en hun authentieke relieken  en afbeeldingen zijn vereerd. Er zijn vele vormen van verering in de volksdevotie ontstaan, zoals het kussen ven de relieken, het versieren met bloemen en het plaatsen van kaarsen als herinnering aan eerder gebed, het meedragen van relieken in  processies en ook het bezoeken met de relieken van zieken en stervenden om de voorspraak van heiligen te vragen. Deze praktijken moeten worden verricht met grote waardigheid en bij de gelovigen worden aangemoedigd",.

Heeft dan een voorwerp een genezende werking als een soort talisman? 
Neen, God gebruikt het geloof en de verering (en in geval van Christus) de aanbidding van de gelovige als bijzonder aangrijpingspunt voor de werking van zijn genade. We lezen nog even verder in het Evangelie: "Op hetzelfde ogenblik was Jezus zich bewust dat er een kracht van Hem was uitgegaan; Hij keerde zich te midden van de menigte om en vroeg: “Wie heeft mijn kleren aangeraakt?” Zijn leerlingen zeiden tot Hem: “Gij ziet dat de menigte van alle kanten opdringt en Gij vraagt: Wie heeft mij aangeraakt?” Maar Hij liet zijn blik rondgaan om te zien wie dat gedaan had. Wetend wat er met haar gebeurd was, kwam de vrouw zich angstig en bevend voor Hem neerwerpen en bekende Hem de hele waarheid. Toen sprak Hij tot haar: “Dochter, uw geloof heeft u genezen. Ga in vrede en wees van uw kwaal verlost.” (ibidem 31-34). Christus zegt tegen de vrouw die genas na aanraking van zijn kleed: "Uw geloof, heeft U gered". Daar gaat het om!

En hoe zit dan met de relieken van de HH. Wiro, Plechelmus en Otgerus op de Kerkberg?
Vanaf de achtste eeuw zijn de relieken van de Bergse heiligen in Berg vereerd. Zij brachten in deze streken het geloof. Daarvoor betaamt dankbaarheid. Geen geloof zonder voorafgaande verkondiging!
Al spoedig na hun dood werd voor de stoffelijke resten een praalgraf gebouwd - een plaats waar gelovigen naar toe kwamen om de heiligen te vereren. Toen in de negende eeuw de Kerkberg aan de aartsbisschop van Utrecht en zijn kapittel werd aangeboden als asiel, toen ze op de vlucht waren voor de Noormannen, hielden zij tot hun vertrek in de veertiende eeuw de verering van de relieken in stand. Bisschop Baldrerik gaf een deel van de relieken ter verering op andere plaatsen (bv Oldenzaal). De Utrechtse kanunniken brachten de relieken in de veertiende eeuw in  veiligheid binnen de muren van de stad Roermond. Daar bleek de veiligheid betrekkelijk want in de 80 jarige Oorlog hielden  in 1572 de Geuzen niet alleen huis door het afslachten van de martelaren van Roermond (bijna allen Kartuizers) maar ze roofden ook uit de kerken alles wat hun van waarde leek, ook om dat hun opdrachtgever Willem van Oranje geen geld had om hun soldij te kunnen betalen en het ook nog presteerde een huichelachtige brief te schrijven dat priesters, kloosterlingen en andere kerkelijke eigendommen moesten worden gespaard - dit even terzijde!). Toen de Geuzen klaar waren en het laatste losgeld voor de vrijlating van gegijzelde priesters eruit hadden geperst en vertrokken, werden de relieken van de Bergse heiligen gaaf aangetroffen en in de 17e eeuw (grotendeels) naar de Kerkberg teruggebracht - in een grote plechtige processie. Bij die gelegenheid genas een blind kind genaamd Catharina Rutten.

en die van de H. Odilia?

Na 1686 werd in de kerk van Sint Odiliënberg behalve de drie patroonheiligen ook Odilia van Keulen, patrones tegen oogziekten, door bedevaartgangers vereerd.  Uit de Historia ecclesiastica ducatus Geldriae (1719) van Knippenbergh blijkt dat toen Odilia van Keulen werd vereerd in Sint Odiliënberg. Volgens deze auteur heeft de plaats zijn naam ontleend aan de maagd en martelares Odilia, dat wil dus zeggen aan Odilia van Keulen. Daaraan voegde hij toe dat Reginaldus Cools (1618-1706), de bisschop van Roermond, bij de (her-) wijding van de kerk in 1686 relieken van Odilia ten geschenke heeft gegeven.  Een nieuwe Odilia-aflaat werd op 19 april 1837 door paus Pius IX verleend. De kerk beschikte, zo werd verklaard, over relieken van Odilia, maagd en martelares, die veelvuldig door bezoekers werden vereerd, in het bijzonder door lijders aan oogziekten. Op 5 juli 1885 verleende paus Leo XIII een nieuwe aflaat op het feest van Odilia. Sedertdien kon men deze niet alleen verdienen op de derde zondag van juli maar ook gedurende het octaaf. Dagelijks was er dan gelegenheid tot verering van haar reliek. De zieken werden gezegend en men kon aan Odilia gewijd water verkrijgen

Al minimaal 13 eeuwen worden op de Kerkberg en in Roermond de relieken van Wiro, Plechelmus, Otgerus en sinds 1686 ook die van de H. Odilia met toewijding vereerd. In de negentiende eeuw bezochten jaarlijkse vele groepen pelgrims de Kerkberg, parochies, scholen,  gebedsgroepen.
Nog veel meer is hierover te vertellen maar daarvoor is een bijdrage op een weblog niet de gelegenheid. Wie meer wil weten, moet woensdag gewoon naar de Kerkberg komen - de uitgebreide voordracht over de verering van de relieken wordt twee maal gehouden - voor wie overdag komt en voor wie na zijn werk wil komen vereren (- in een moeite ook nog wat leren). Alles is in gereedheid - omnia parata inclusief een nieuwe devotiekaars!

UITNODIGING / PERSMEDEDELING PATROONSFEEST 8 EN 9 MEI BASILIEK SINT ODILIENBERG met voordracht "Het geheim van Kerkplein 9" 2022

 Zondag 8 mei en maandag 9 mei 2022

JAARLIJKS HOOGFEEST VAN DE HH. WIRO, PLECHELMUS EN OTGERUS, 

PATRONEN VAN DE BASILIEK VAN SINT ODILIËNBERG

 Zondag 8 mei 2022

17.00 uur: Eerste Vespers van het Hoogfeest (boekjes Latijn-Nederlands aanwezig) Basiliek

Aansluitend koffie en vlaai in de Priorij (Jan van Abroekzaal) gevolgd door een voordracht door Pastoor Jos. L’Ortye over een (vermeend) kanunnikenhuis Kerkplein 9 in Sint Odiliënberg. Belangstellenden zijn welkom.

Wie aan de voet van de Kerkberg onder de imposante Basiliek het grote witte gebouw ziet liggen, vraagt zich misschien onwillekeurig af wat de geschiedenis van het gebouw is. Nu ligt het gebouw er wat stilletje bij. Dat was niet altijd zou. Eens bruiste het van leven en was het een komen en een gaan van velen. Wie hebben het gebouwd? Waar was het ten tijde van de bouw voor bedoeld? Was het misschien, zoals sommigen fluisteren, een echt “Kanunnikenhuis”. Wat waren het dan voor kanunniken? 

Pastoor Jos L'Ortye, rector van de Basiliek, nam geen genoegen met de geruchten maar stelde zelf een grondig onderzoek in. Hij beschreef zijn onderzoek in een artikel dat in de loop van dit jaar zal verschijnen. Bij gelegenheid van het patroonsfeest van de HH. Wiro, Plechelmus en Otgerus houdt hij na de Eerste Vespers op zondag 8 mei om 17.00u een voordracht ten huize van de Kanunnikessen van de Priorij Thabor, naast de Basiliek, in de Jan van Abroekzaal. 

Wie van dit voorproefje van de onthulling van het Geheim van Kerkplein 9 wil  genieten is ca 17.30u van harte welkom. De toegang is vrij! 

 Maandag 9 mei 2022

9.30u Gezongen Hoogmis (Concelebratie van H.E.H. Al. de Graaf Woutering, plebaan-deken van Roermond en pastoor Jos. L’Ortye) met Gregoriaans en meerstemmige zang.

Verering van de Relieken van de Kerkpatronen, persoonlijke Zegen middels handoplegging en Lied ter ere van de HH. Wiro, Plechelmus en Otgerus (1819).

 Aansluitend In de Priorij gelegenheid om koffie & vlaai te gebruiken (vrijwillige bijdrage)

12.00u Uitstelling van het Allerheiligste en Aanbidding tot 13.00u in de Basiliek.

Basiliek gedurende de middag open om te bidden.

Ave verum, Rozenhoedje, Litanie ter ere van de H. Wiro en stilte voor Aanbidding.

Afsluiting met Tantum ergo, Zegen met het Allerheiligste en Regina cœli.

 17.00u IIe Vespers van het Hoogfeest, Basiliek

OOS HEIL’GEN EN KOSTER WULLEM GOOTZEN (1907-2002) "Miense van Berg en allen die hie wonen Kiekt op nao eur kirk, en blief sjteeds dankbaarheid tonen"

“Oos Heil’gen”, dat zijn de HH. Wiro, Plechelmus en Otgerus of de Bergse Heiligen van wie wij op woensdag 8 mei a.s. het Patroonsfeest weer gaan vieren. .

De bisschoppen Wiro en Plechelmus en hun diaken Otgerus, zijn volgens de van hen overgeleverde vrome levensbeschrijvingen, de Vitæ, overgekomen vanuit de Angel-saksische streken naar het vastenland van Europa. Volgens die Vitæ hebben zij gemissioneerd in Gallië. Daartoe rekent men ook de Zuidelijke Nederlanden. Volgens deze Vitæ schonk een der Pippiniden, het voorgeslacht van Karel de Grote (768-814), aan Wiro de plaats die later Sint Odiliënberg is genoemd. Men neemt aan dat Plechelmus ook in Twente heeft gemissioneerd. De bouw van een klooster en een aan de H. Maagd Maria toegewijde kapel te Sint Odiliënberg wordt aan deze missionarissen toegeschreven. Uit een oorkonde uit de negende eeuw blijkt het 'monasterium', kerk en klooster, toegewijd te zijn aan Sint Petrus. De kerkhistoricus Johannes Knippenbergh (1662-1742) plaatste de stichting van het klooster op basis van gegevens uit de Vitæ in 706.
In 954 werden Wiro, Plechelmus en Otgerus door Balderik van Kleef, bisschop van Utrecht tot de eer der altaren verheven. Toen een deel van de relieken, die na de verhuizing van het kapittel in 1360 of 1361 naar Roermond waren overgebracht, op 12 mei 1686 naar Sint Odiliënberg werd teruggebracht, werd de kerk onder hun drievoudig patronaat gesteld. De eeuwenlang bloeiende verering van de drie heiligen heeft van Sint Odiliënberg een bedevaartsoord gemaakt van blijvende betekenis. Hadden de drie heiligen aanvankelijk elk een afzonderlijke feestdag, sinds de liturgische herziening van 1963 hebben zij één gezamenlijk feest op 8 mei. Tot op heden worden de Bergse kerkpatronen in ere gehouden. De H. Otgerus is de patroon van de diakens van het bisdom Roermond. Bij gelegenheid van het 40-jarige jubileum van de diakenopleiding in augustus 2016 zijn enkele relieken van Wiro, Plechelmus en Otgerus vanuit de reliekenschat in de St. Nicolaaskerk Heijthuysen aan de Priester- en diakenopleiding Rolduc geschonken

Mevrouw José Nieuwesteeeg-Gootzen, een van de dochters van koster Gootzen trof in de oude muziekpapieren van haar vader het volgende gedichtje in potloodschrift aan dat een eerbetoon is aan de Basiliek en haar Heiligen en tegelijkertijd een weergave van de gedachten die bij hem opkwamen wanneer hij meer dan 53 jaar lang als koster/organist de berg beklom en langs de graven de kerk betrad waar hij de Heer loofde met orgelspel en zang.

Ontelbare hebben der hun rustplaats gevonje,
Vrunj en dierbare wo veer os aan veuljde gebonje.
Die wachte dao vredig de opstanjing aaf,
Om den te verlaote verheerlijkt hun graaf.

Wen ze os vreug of laat aevels omhoog zolen bringen,
Dan hope veer mit uch ‘t In Paradisum te zingen.
Helpt geer os dan nao ein welbesteed leven,
Oos zeel aan de sjepper teruk te moge geven.

Miense van Berg en allen die hie wonen
Kiekt op nao eur kirk, en blief sjteeds dankbaarheid tonen
Veur alles waat oos Heil’gen os hubben gegeven
Blief rech in heur spoor en loup nimmer der neven.

(Ter informatie: onder de titel “Een ontmoeting met Willem Gootzen” publiceerde de Roerecho in 1972 (Jaargang 6, nr. 22, 28 mei) een interview met hem).
Zr. Pauline, Priorij Thabor.

Tweede reportage. Patroonsfeest HH. Wiro, Plechelmus en Otgerus in Basiliek Sint-Odiliënberg 2021 met dank aan de fotograaf! 2021 met onze bisschop Harrie Smeets

 

Exclusief reportage Processie en Hoogmis achter gesloten deuren patroonsfeest WPO 8 mei 2020 ten tijde van coronacrisis met veel dank aan de fotograaf 2020

Reportage voorbereiding patroonsfeest 8 en 9 mei 2022 - En voor het eerst sinds de pandemie kunnen we weer eens goed vieren en uitpakken!

 

Gisteren zijn de heiligen afgedaald vanaf de hoge gevel aan de westzijde van de Basiliek - dat was een zwaar en gevaarlijk werk voor de begeleider.

Vandaag staan de heiligen weer bij het priesterkoor met de eerste versiering.

Exclusief voor kinderen! Op 8 en 9 mei vieren we groots het patroonsfeest van de HH. Wiro, Plechelmus en Otgerus. Kom en neem je ouders mee -ouderopvang geregeld.

OPMERKING: In 2020 en 2021 (coronacrisis) vieren we feest alleen on line. De foto's kun je zien op deze website. Zet de datum alvast in je schoolagenda voor volgend jaar!

Beste kinderen,

Vandaag beginnen we met een verhaal dat op een sprookje lijkt maar het niet is. Het is nog mooier, want het is echt gebeurd. Het gaat over drie dappere mannen die een droom hadden. Hier zie je ze alledrie zoals ze zijn afgebeeld op als zogenaamde dubbelbeelden in onze Mariakapel op de Kerkberg:

Het worden dubbelbeelden genoemd omdat op de andere kant drie andere heiligen staan die net als Wiro, Plechelmus en Otgerus bij elkaar horen. Daarover vertellen we een andere keer.

Dit is een beeld van de H. Wiro:

Beeld H. Wiro in onze Basiliek op de Kerkberg

Heel lang geleden leefde er in Ierland een priester. Het is al meer dan duizend jaar geleden. Die priester heette Wiro. Wiro zorgde heel goed voor de mensen. Wiro wilde altijd al graag priester worden want hij hield heel veel van God. Ook toen hij nog een kleine jongen was, ging hij al graag naar de kerk. Ook bad hij elke dag. Dat bleef Wiro ook doen, toen hij priester geworden was. Hij bad heel veel. Als de mensen op het land aan het werken waren, ging Wiro naar de kerk. Of hij ging naar het bos. Of hij zat onder een dikke boom midden in het dorp. Hij zat daar niet te slapen ofte luieren. Wiro bad dan voor de mensen. Of hij las uit een dik boek. Altijd weer las hij uit dat boek. Wat zou daar toch in staan? Op een dag liet hij het boek liggen. Toen keken de mensen stiekem, wat er toch in dat boek stond. Ze zagen dat het een geschiedenis was over heilige mannen. Het ging over de mannen die in Ierland het geloof waren komen brengen. Daarin las Wiro dus zo vaak. De mensen dachten wel eens, dat Wiro op deze heilige mannen leek. Maar daar wilde Wiro niets over horen.

Wiro had een heel grote wens. Hij wilde zo graag eens naar Rome. Daar wilde hij gaan bidden op het graf van de apostelen. En hij wilde zo graag de paus eer gaan brengen. Die ene wens kwam maar nooit uit. Het lukte Wiro niet om naar Rome te gaan.

Toen gebeurde er iets. De bisschop van die streek ging dood. In die tijd was het de gewoonte, dat de mensen dan bij elkaar kwamen. Toen ze de bisschop hadden begraven, kozen ze een nieuwe bisschop. En wie denk je dat de mensen hadden uitgekozen? Je hebt het al geraden. Het was Wiro. Ze wilden Wiro naar Rome sturen. Dan kon de paus hem tot bisschop wijden. Wiro was heel erg geschrokken. Hij kon toch niet bisschop worden. Hij was maar een gewone priester. Maar de mensen bleven hem aanwijzen. Toen durfde Wiro niet meer nee te zeggen. Hij zag hierin de wil van God. En daaraan moest Wiro gehoorzamen. Wiro ging spreken. De mensen werden heel stil. Wat zou hij zeggen? “Goede mensen, ik zal naar Rome gaan. De paus moet dan maar beslissen of ik jullie bisschop moet worden.

En zo ging Wiro op reis. Hij ging eindelijk naar de stad, waar hij altijd al naar toe had willen gaan. Maar het ging heel anders dan hij gedacht had. Wiro was niet echt blij. Maar er wachtte Wiro nog een echte verrassing. Want in de buurt was er nog een bisschop dood- gegaan. En de mensen hadden ook daar een heilige priester aangewezen als hun nieuwe bisschop. Die priester heette Plechelmus. Toen Wiro dat hoorde, besloot hij om samen met Plechelmus naar Rome te gaan.

beeld H. Plechelmus in onze basiliek

op de Kerkberg

Zo kwamen ze ook in Engeland. De mensen hadden al gehoord dat er twee heilige priesters op weg waren naar Rome. En ook dat ze daar bisschop zouden worden. Dat hoorde ook een jonge man. Hij heette Otger. Otger was van heel deftige familie. Daarom was hij als kleine jongen naar een klooster gestuurd. Daar kon je toen het beste leren. Maar Otger kon niet alleen goed leren. Hij leefde ook heel goed. Dat kon iedereen zien. De bisschop had dat ook gezien en daarom had hij Otger tot diaken gewijd. En nu wist Otger niet wat hij moest doen. Zou hij in het klooster gaan leven? Zou hij voor de mensen in een parochie gaan werken en een pastoor gaan helpen? Maar toen Otger hoorde, dat de twee heilige pries- ters door zijn dorp kwamen, wist hij wat hij moest doen. Hij zou mee naar Rome gaan. Wiro en Pleehelmus waren heel blij, dat ze Otger leerden kennen. Ze zouden samen naar Rome reizen. Dat is toch niet zo gemakkelijk gegaan, als we dat nu denken. Er waren nog geen vliegtuigen. Er reden nog geen treinen. In die tijd reisde je met een paard of een paard en een wagen. En de wegen waren heel slecht. En overal zaten rovers en wilde dieren. We weten dan ook, dat de reis van deze drie mannen heel moeilijk is geweest. Maar ze waren al die moeilijkheden heel snel vergeten, toen ze in Rome aankwamen.

Wanneer Wiro, Plechelmus en Otger in Rome zijn, hoort de paus over deze drie mannen. Men vertelt hem, hoe ze bidden en offeren. Dan laat de paus hen bij zich roepen. Ze moeten aan de paus vertellen wat het doel van hun reis is. Tegelijkertijd smeken ze de paus, hen te sparen voor de last van het bisschops- ambt. Ze willen gewoon priester blijven. De paus ziet echter, dat hij een paar heilige priesters voor zich heeft. Daarom besluit hij de twee priesters zelf tot bisschop te wijden. Dat gebeurt in de Sint Pieter te Rome. Wiro moet aan de paus beloven, dat hij niet eerder als missionaris zal gaan werken, voordat hij voor zijn eigen bisdom heeft gezorgd.

Zo trekken de drie heiligen terug naar hun land. Wiro geeft al zijn zorg aan het bisdom. Wanneer hij echter ziet, dat alles in zijn bisdom goed is geregeld, gaat er voor hem een hartenwens in vervulling. Samen met Plechelmus en Otger gaat hij naar het land van de Friezen. Daar is kort voor hen een beroemde missionaris aangekomen. Dat is Willibrordus. De hofmeier, zeg maar de vorst van het land, wijst samen met Willibrord een gebied aan, waar de drie heilige mannen het geloof gaan verkondigen. Dat is eerst in het gebied, dat nu Twente heet. In Oldenzaal heeft het drietal veel mensen voor het geloof gewonnen. Maar veel weten we verder van hun leven niet af.

Waneer ze oud zijn geworden, geeft de hofmeier, Pepijn, hun een berg als geschenk. Deze berg ligt aan de Roer, niet ver van het beroemde klooster van Susteren. De berg wordt de Petrusberg genoemd, naar de kerk die de bisschoppen daar bouwen. Nu heet deze plaats Sint Odiliënberg.

Denk niet, dat onze drie heiligen nu de hele dag niets hebben gedaan. Ze gaan vaak de berg af, naar de huisjes van de houthakkers. Ze bezoeken de zieken en geven hun van de geneeskrachtige kruiden. Ze gaan bij de mannen zitten, als ze even uitrusten van het harde werken. Langzaam maar zeker winnen ze het vertrouwen van de mensen die daar wonen. Veel mensen gaan geloven in de God van Wiro, Plechelmus en Otger. De bisschoppen dienen de sacramenten toe, terwijl Otger preekt en aalmoezen uitdeelt aan de arme mensen.

De Petrusberg ligt niet ver van Susteren. Daar komt vaak Willibrord op bezoek. Zal hij ook niet vaker de Petrusberg beklommen hebben, om zijn trouwe vrienden op te zoeken? In elk geval komt er elk jaar hoog bezoek. Dat is aan het begin van de vastentijd. Dan zien de mensen de rijk geklede vorst Pepijn naar de berg toegaan. Wanneer hij echter aan de voet van de berg komt, legt hij zijn rijke kleren af, en gaat op blote voeten de berg op. Aan de deur van de kerk wacht Wiro of Plechelmus op hem. De bisschop leidt de vorst de kerk binnen. Daar spreekt Pepijn zijn biecht. Pepijn denkt met veel spijt na over een gebeurtenis uit zijn vroegere leven. Hij heeft immers bisschop Lambertus van Maastricht laten vermoorden. Nu denkt Pepijn met veel spijt daaraan terug. Maar Wiro en Plechelmus troosten hem. God heeft hem zijn grote zonde vergeven. Pepijn krijgt van de bisschoppen op de Petrusberg ook veel goede raad mee bij het besturen van zijn gebied.

Vaak roept Pepijn hen ook naar de vergaderingen met zijn ministers. Dan zeggen de twee bisschoppen precies wat ze denken.

Je ziet, hoe hard die twee bisschoppen en die diaken gewerkt hebben. Ook als ze oud geworden zijn, blijven ze mensen naar God brengen.

We weten niet precies wanneer deze heilige mannen zijn gestorven. Waarschijnlijk is eerst Wiro gestorven en enkele jaren later Otger en Plechelmus. Rond het jaar 700.

We vieren het feest van Wiro, Plechelmus en Otger op 8 mei. Van oudsher wordt het patroonsfeest op de Kerkberg luisterrijk gevierd. Dat gaan we dit jaar ook doen. Onder deze link  vind je het programma. Morgen vertellen we er meer over!

Van de website van het Bisdom Roermond Vrijdag 8 mei 2020: Wiro, Plechelmus en Otgerus De wieg van het bisdom stond op onze Berg!

Aan het einde van de 7e eeuw gingen de Ierse priesters Wiro en Plechelmus samen met diaken Otgerus naar Rome om door de paus tot bisschop te worden gewijd. Rond 700 vestigden ze zich in het land van Pepijn van Herstal (de overgrootvader van Karel de Grote) in de buurt van Roermond. Op een heuvel bouwden ze kerk en een klooster, het huidige Sint Odiliënberg. Van daaruit hielpen ze Willibrord in het oosten van het huidige Nederland het evangelie te verkondigen. Sint Odiliënberg dankt er nog steeds zijn basiliek aan.

met deze link:

Wiro van Roermond (ook van Odiliënberg), Roermond, Nederland; Iers zwerfmonnik & bisschop tezamen met de bisschop Plechelm en de diaken Otger; † 710(? of 739)
Feest 8 mei.

Volgens zijn middeleeuwse levensbericht was hij van adellijke afkomst uit het Ierse graafschap Clare. Geschiedkundigen menen, dat hij veeleer in het Engelse graafschap Northumbrië het levenslicht zag. Van kindsbeen af waren de grote heiligen van Ierland, Patrick, Cuthbert en Columbanus zijn voorbeelden geweest.

Eenmaal priester ging hij op pelgrimstocht naar Rome. Hij was namelijk gevraagd bisschop te worden van een niet nader genoemde Ierse plaats. Daarvoor had hij de goedkeuring nodig van de paus en een officiële wijding. Hij ondernam de reis samen met zijn collega Plechelm, ook een bisschopskandidaat voor een naburige plaats, en de diaken Otger. Wellicht hebben ze op dat moment al besloten altijd bij elkaar te blijven. In Rome werden de twee priesters door de paus van dat moment tot bisschop gewijd.

Wellicht gaat het hier om paus Sergius I. Hij leidde de kerk van 678-701; hij was het ook die Willibrordus († 739) en Bonifatius († 754) tot bisschop had gewijd. Weliswaar gaven alle drie de wens te kennen om missionaris te worden in nog heidense gebieden, maar de paus gaf hun de raad eerst naar huis terug te keren en de taak op zich te nemen waarvoor zij gekomen waren. Volgens de documenten zouden ze in 697 nog een bisschoppenconferentie te Rome hebben bijgewoond.

Zouden ze vandaar nog teruggekeerd zijn naar hun vaderland? In ieder geval vestigden ze zich omstreeks 700 op het grondgebied van Pepijn van Herstal († 714) in de omgeving van Roermond. De heuvel die zij betrokken, noemden zij Sint-Pietersberg. Nadat in later tijd daar de relieken waren ondergebracht van Ursula's gezellin Odilia van Brittannië († 453; feest 18 juli), werd de berg omgedoopt in St-Odiliënberg. Ze bouwen er een klooster en een kerk ter ere van Maria.

Zo werd Wiro een medehelper van Willibrord. Hij preekte het evangelie in het gebied tussen Odiliënberg en Overijssel. Volgens zeggen gaat de herkomst van vele parochies rond de berg terug op de drie gezellen: zoals Linne, Herten, Melick, Herkenbosch, Vlodrop, Posterholt, Montfort, Heel, Tegelen, Swalmen, Asselt en waarschijnlijk nog een aantal anderen. Daarnaast werd Wiro de biechtvader van Pepijn; deze kwam elk jaar in de vastentijd - zoals toen wel meer gebruikelijk was onder edelen - in een boetekleed naar hem toe gepelgrimeerd. De Pepijnsbrug (of pepusbrug) bij Echt op de weg naar Susteren zou daar nog een herinnering aan zijn. Volgens de legende was Wiro's wijsheid zo groot dat Willibrordus en Bonifatius herhaaldelijk zijn raad kwamen inwinnen.

Wiro overleed op 8 mei. In welk jaar is niet zo duidelijk; sommigen menen 710, anderen 739 (hoewel in dit laatste geval verwarring kan zijn opgetreden met Sint Willibrord). Drie jaar later stierven ook zijn beide gezellen Plechelm en Otger.

Verering & Cultuur

In de geschriften van Alkwin (ook Alcuïnus † 804; feest 19 mei) en Bonifatius komt een missiebisschop Vira voor; is hij dezelfde als onze Wiro?

Tot ver in de middeleeuwen was Wiro patroon van het bisdom Utrecht, waar zijn hoofd sinds de tijd van Balderik, de 15e bisschop van Utrecht († 977?), als een kostbare reliek werd bewaard. Het zou dan ook aan zijn wonderwerking te danken zijn geweest dat de stad Utrecht tenslotte werd bevrijd van de plaag der Noormannen. De rest van zijn lichaam rust te Roermond. Tijdens de nieuwbouw van de kerk op de Odiliënberg in 1881 ontdekte men zijn oude graf. Er zijn ook relieken in Utrecht en Roermond.

Het kerkje van het Friese plaatsje Oosterwirum was van oudsher aan hem toegewijd.

Diesse heylighe berch inde schoen kercke Uniek boek geschiedenis basiliek Sint Odiliënberg Direct verkrijgbaar in Kloosterwinkeltje

Diesse heylighe berch inde schoen kercke

Uniek boek geschiedenis basiliek Sint Odiliënberg

Ter gelegenheid van het gereedkomen van de restauratie en de komst van twee apostelbeelden is recent een prachtig boek verschenen over de basiliek waarin enkele verrassend nieuwe ontdekkingen aan bod komen sinds de verheffing tot basiliek in 1957 en de jongste inzichten worden gepresenteerd.

In 2015 werd de oude, uit de achtste eeuw daterende kerk van St. Odiliënberg, dankzij subsidies van de provincie Limburg, de gemeente Roerdalen, het bisdom Roermond en het Prins Bernard Cultuurfonds gerestaureerd. De leien van het dak van dit rijksmonument zijn vernieuwd, de buitenmuren opnieuw gevoegd en waar nodig, zijn slechte natuurstenen vervangen. Tevens zijn er plannen gemaakt voor een andere inrichting van de kerk die in de loop van de tijd zullen worden gerealiseerd. De installatie van een nieuw verwarmingssysteem heeft hierbij prioriteit. Ook is de beplanting van de kerkberg opgeschoond.

Bijzonder is dat twee beelden van de apostelen Jacobus en Johannes uit de twaalfde eeuw die bij een vorige restauratie waren gevonden en in 1887 tot delging van de kosten waren verkocht aan het – toen nieuwe – Rijksmuseum te Amsterdam, recent zijn teruggekeerd in onze kerk. Deze twee zandstenen apostelreliëfs hebben daar 130 jaar lang in het Rijksmuseum gestaan als de op een na oudste Nederlandse beelden in de collectie. Binnenkort zullen de beelden worden geplaatst in de basiliek.

Diesse heylighe berch inde schoen kercke. Een geschiedenis van de basiliek van Sint Odiliënberg is een bijzonder boek geworden, dat in belangrijke opzichten afwijkt van eerdere uitgaven. Dit boek – in eerste instantie bestemd voor de parochianen van Berg en bewoners uit de Roerstreek – is zoveel mogelijk geplaatst in samenhang met de dorps- en streekgeschiedenis. Oud-Bergenaren zullen hierin veel punten van herkenning vinden die herinneringen oproepen aan hun eigen roomse jeugd. Voor de levendigheid zijn fragmenten van authentieke bronnen opgenomen. Niet alleen wordt zoveel mogelijk recht gedaan aan eerdere bouwcampagnes en de verschillende restauraties, maar ook de rol van de parochie, haar weldoeners en subsidieverstrekkers uit vroeger tijden beschreven. Uiteraard zijn de heiligenlevens van Wiro, Plechelmus en Otgerus, de patroonheiligen van deze kerk, nog eens kritisch tegen het licht gehouden aan de hand van recente studies.

Al met al is het een rijk boek gewordem waarin veel materiaal is bijeengebracht en toegankelijk gemaakt, zowel aan oude bronnen en recente literatuur, als een nieuw beeldmateriaal. Dit boek is een must voor iedereen die zijn hart aan Diesse heylighe berch inde schoen kerkcke heeft verpand. Het boek is interessant voor iedereen die geïnteresseerd is in de geschiedenis van de prachtige kerk van Berg door de eeuwen heen. Voor wie alleen maar graag de mooie foto’s en illustraties bekijkt en de betekenis en achtergrond ervan wil weten, wordt het plezier om door het boek te bladeren. Het boek – uiteraard in full colour – en de grootte (30 cm x 22,50 cm) doet de foto’s en illustraties goed tot hun recht komen.

Het boek is een uitgave van het kerkbestuur van de parochie H.H. Wiro, Plechelmus en Orgerus te St. Odiliënberg. Auteur, is Drs. Jaak Slangen, die eerder lid was van de Basiliekwacht en één van de organisatoren van de studiedag en tentoonstelling in 2007 ‘Van Frankisch klooster tot basiliek’ in het kader van de jubileumviering. De vormgeving wordt verzorgd door hoenenvandooren, Sint Odiliënberg.

Verkrijgbaarheid
Het recent gepresenteerde boek “Diesse heylighe berch inde schoen kercke” - Een geschiedenis van de basiliek van Sint Odiliënberg van de hand van historicus drs. Jaak Slangen is voor € 29,95 direct verkrijgbaar bij de Kanunnikessen van het H. Graf, Priorij Thabor, Aan de Berg 3, 6077 AC Sint Odiliënberg (tel. 0475 532074) of wordt U na overmaking van genoemd bedrag plus portokosten ad € 7,10 op banknr NL 41 INGB 0001 0361 15, thuis bezorgd (totaal € 37,05). Indien U het boek aangetekend wenst te ontvangen is het totaal verschuldigd bedrag € 38,55.

Van de Kloosterfotograaf - Beeld- en geluidimpressie Patroonsfeest 8 mei 2021

 

Vierde reportage Patroonsfeest HH. Wiro, Plechelmus en Otgerus in Basiliek Sint Odilienberg 2021 - met dank aan de fotograaf!

 

Bisdom Roermond plaatst foto Patroonsfeest HH, Wiro. Plechelmus en Otgerus op Instagram - 2021

 

Derde reportage Patroonsfeest HH. Wiro. Plechelmus en Otgerus 2021 met dank aan de fotograaf!