Saint Helena - First Pilgrim to the Holy Land - movie

18 August Saint Helena

Saint Helena was the mother of Constantine the Great, born about the middle of the third century, possibly in Drepanum (later known as Helenopolis) on the Nicomedian Gulf; died about 330. She was of humble parentage; St. Ambrose, in his “Oratio de obitu Theodosii”, referred to her as a stabularia, or inn-keeper. Nevertheless, she became the lawful wife of Constantius Chlorus. Her first and only son, Constantine, was born in Naissus in Upper Moesia, in the year 274. The statement made by English chroniclers of the Middle Ages, according to which Helena was supposed to have been the daughter of a British prince, is entirely without historical foundation. It may arise from the misinterpretation of a term used in the fourth chapter of the panegyric on Constantine’s marriage with Fausta, that Constantine, oriendo (i.e., “by his beginnings,” “from the outset”) had honoured Britain, which was taken as an allusion to his birth, whereas the reference was really to the beginning of his reign.

In the year 292 Constantius, having become co-Regent of the West, gave himself up to considerations of a political nature and forsook Helena in order to marry Theodora, the step-daughter of Emperor Maximinianus Herculius, his patron, and well-wisher. But her son remained faithful and loyal to her. On the death of Constantius Chlorus, in 308, Constantine, who succeeded him, summoned his mother to the imperial court, conferred on her the title of Augusta, ordered that all honour should be paid her as the mother of the sovereign, and had coins struck bearing her effigy. Her son’s influence caused her to embrace Christianity after his victory over Maxentius. This is directly attested by Eusebius (Vita Constantini, III, xlvii): “She (his mother) became under his (Constantine’s) influence such a devout servant of God, that one might believe her to have been from her very childhood a disciple of the Redeemer of mankind”. It is also clear from the declaration of the contemporary historian of the Church that Helena, from the time of her conversion had an earnestly Christian life and by her influence and liberality favoured the wider spread of Christianity.

Tradition links her name with the building of Christian churches in the cities of the West, where the imperial court resided, notably at Rome and Trier, and there is no reason for rejecting this tradition, for we know positively through Eusebius that Helena erected churches on the hallowed spots of Palestine. Despite her advanced age she undertook a journey to Palestine when Constantine, through his victory over Licinius, had become sole master of the Roman Empire, subsequently, therefore, to the year 324. It was in Palestine, as we learn from Eusebius (loc. cit., xlii), that she had resolved to bring to God, the King of kings, the homage and tribute of her devotion. She lavished on that land her bounties and good deeds, she “explored it with remarkable discernment”, and “visited it with the care and solicitude of the emperor himself”. Then, when she “had shown due veneration to the footsteps of the Saviour”, she had two churches erected for the worship of God: one was raised in Bethlehem near the Grotto of the Nativity, the other on the Mount of the Ascension, near Jerusalem. She also embellished the sacred grotto with rich ornaments. This sojourn in Jerusalem proved the starting-point of the legend first recorded by Rufinus as to the discovery of the Cross of Christ.

Her princely munificence was such that, according to Eusebius, she assisted not only individuals but entire communities. The poor and destitute were the special objects of her charity. She visited the churches everywhere with pious zeal and made them rich donations. It was thus that, in fulfilment of the Saviour’s precept, she brought forth abundant fruit in word and deed. If Helena conducted herself in this manner while in the Holy Land, which is indeed testified to by Eusebius, Bishop of Caesarea in Palestine, we should not doubt that she manifested the same piety and benevolence in those other cities of the empire in which she resided after her conversion. Her memory in Rome is chiefly identified with the church of S. Croce in Gerusalemme. On the present location of this church formerly stood the Palatium Sessorianum, and near by were the Thermae Helenianae, which baths derived their name from the empress. Here two inscriptions were found composed in honour of Helena. The Sessorium, which was near the site of the Lateran, probably served as Helena’s residence when she stayed in Rome; so that it is quite possible for a Christian basilica to have been erected on this spot by Constantine, at her suggestion and in honour of the true Cross.

Helena was still living in the year 326, when Constantine ordered the execution of his son Crispus. When, according to Socrates’ account (Church History I.17), the emperor in 327 improved Drepanum, his mother’s native town, and decreed that it should be called Helenopolis, it is probable that the latter returned from Palestine to her son who was then residing in the Orient. Constantine was with her when she died, at the advanced age of eighty years or thereabouts (Eusebius, Life of Constantine III.46). This must have been about the year 330, for the last coins which are known to have been stamped with her name bore this date. Her body was brought to Constantinople and laid to rest in the imperial vault of the church of the Apostles. It is presumed that her remains were transferred in 849 to the Abbey of Hautvillers, in the French Archdiocese of Reims, as recorded by the monk Altmann in his “Translatio”. She was revered as a saint, and the veneration spread, early in the ninth century, even to Western countries. Her feast falls on 18 August,

There is no more loved or remembered royal woman among the saints than Saint Helena (also called Helen, Eleanor, Ellen, Eileen, Elaine) who was an empress and the mother of Constantine the Great. She became a Christian in 313. It was Saint Helena who discovered the True Cross in Jerusalem in 326, four years before she died. She built churches on Mount Calvary, at Bethlehem and in the little town of Fostat in Egypt where the Holy Family went in flight when Jesus was a Child.

Catholic Encyclopedia

Saints Constantine and Helen

overgenomen van neokosmos.com

Today is the Feast Day of Saint Constantine and Helen. It is also the name day of those named Constantine, Constantinos, Con, Connor, Tino, Dino, Dean, Constantina, Konstandina, Tina, Constance, Helen, Helena, Helene, Eleni, Elena.

Saint Constantine was the son of Constantius Chlorus (the ruler of the western-most parts of the Roman empire), and of the blessed Helen. He was born in 272, in Naissus of Dardania, a city on the Hellespont. In 306, when his father died, he was proclaimed successor to his throne.

In 312, on learning that Maxentius and Maximinus had joined forces against him, he marched into Italy, where, while at the head of his troops, he saw in the sky after midday, beneath the sun, a radiant pillar in the form of a cross with the words: “By this shall you conquer”, “Εν τούτω Νίκα». The following night, our Lord Jesus Christ appeared to him in a dream and declared to him the power of the Cross and its significance.

When he arose in the morning, he immediately ordered that a labarum be made (which is a banner or standard of victory over the enemy) in the form of a cross, and he inscribed on it the Name of Jesus Christ.

On 28 October, he attacked and mightily conquered Maxentius, who drowned in the Tiber River while fleeing. The following day, Constantine entered Rome in triumph and was proclaimed Emperor of the West by the Senate, while Licinius, his brother-in-law, ruled in the East. But out of malice, Licinius later persecuted the Christians.

Constantine fought him once and again, and utterly destroyed him in 324, and in this manner he became monarch over the West and the East.

Under him and because of him all persecutions against the Church and Her people ceased. Christianity triumphed and idolatry was overthrown. Constantine also declared Sunday a public holiday so that Christians could worship God without other obligations.

In 325 he convened the First Ecumenical Council of the undivided Christian Church at Nicaea, which he himself personally addressed. In 324, in the ancient city of Byzantium, he laid the foundations of the new capital of his realm, and solemnly inaugurated it on 11 May, 330, naming it after himself, Constantinople. Since the throne of the imperial rule was transferred thither from Rome, it was named New Rome, the inhabitants of its domain were called Romans, and it was considered the continuation of the Roman Empire.

Falling ill near Nicomedia, he requested to receive divine Baptism, according to Eusebius the historian, and also according to Socrates and Sozomen; and when he had been deemed worthy of the Holy Mysteries, he reposed in 337, on May 21, the day of Pentecost, having lived sixty-five years, of which he ruled for thirty-one years.

His remains were transferred to Constantinople and were deposed in the Church of the Holy Apostles, which he himself had built.

His mother, Saint Helen, had undertaken a visit to Jerusalem after her son was triumphant. There, she discovered and recovered the original Holy Cross on which our Lord was crucified. After this, Saint Helen, in her zeal to glorify Christ, erected churches in Jerusalem at the sites of the Crucifixion and Resurrection, in Bethlehem at the cave where our Saviour was born, another on the Mount of Olives whence He ascended into Heaven, and many others throughout the Holy Land, Cyprus, and elsewhere.

She was proclaimed Augusta, her image was stamped upon golden coins, and two cities were named Helenopolis after her in Bithynia and in Palestine.

Having been thus glorified for her piety, she departed to the Lord being about eighty years of age, in the year 330.

18 augustus Eigen kalender Priorij Thabor: Feest van de H. Helena, keizerin met foto Sint Helena-raam in de Basiliek van Joep Nicolas

Glas-in-loodraam H.Helena, keizerin (Sa Helena Imperatrix) in de basiliek van de HH. Wiro, Plechelmus en Otgerus te Sint Odiliënberg door Joep Nicolas. Tussen 1954 en 1960.

Rechts de H.Grafkerk van Jeruzalem, links de H. Kruisbasiliek te Rome.

De H. Helena draagt de ordeskleding van de Kanunnikessen van het H. Graf, verwijzing naar de communiteit van priorij Thabor op de Kerkberg.

Het Visioen van de Heilige Helena (1580) -Paolo Veronese

Het visioen van de Heilige Helena is een schilderij van de Italiaanse kunstschilder Paolo Caliari, bijgenaamd Veronese (1528-1588). Het schilderij (olieverf op doek) meet 166 x 134 cm en bevindt zich in de Vaticaanse Musea.

Het doek stelt het visioen - of beter: de droom - van keizerin Helena, de moeder van keizer Constantijn voor. In die droom werd haar - volgens de legende - opdracht gegeven om in het Heilig Land het Kruis waaraan Jezus stierf te gaan zoeken. In het schilderij wordt dit visioen verbeeld door een putto die de keizerin het Kruis toont.

Het schilderij wordt gedateerd op 1575-1580, in elk geval als een later werk dan Veroneses werk De Heilige Helena, dat zich in de National Gallery in Londen bevindt. Kunsthistorici hebben vooral de rijke ornamentaliteit en de kwaliteit van de stofweergave in dit werk geprezen.

Het werk werd in het midden van de achttiende eeuw verworven door paus Benedictus XIV, die het, met de overige werken uit de collectie, waar dit schilderij deel van uitmaakte (de zogenaamde Pio di Savona-collectie) tentoonstelde in de Campidoglio. In 1820 werd het werk op last van Paus Pius VII overgebracht naar de vernieuwde Vaticaanse Musea, waar het werk nog steeds deel uitmaakt van de vaste expositie,'

Vindplaats: wikipedia

A new archaeological discovery in Rome - Domus Flavia of Saint Helena

New rooms have been unearthed in the bowels of the basilica of Santa Croce in Gerusalemme in Rome. It was the domus (house) of Flavia Iulia Helena or Empress St. Helena, the mother of the Roman Emperor Constantine the Great, also known as Constantine I or Saint Constantine (in the Orthodox Church as Saint Constantine the Great, Equal-to-the-Apostles).

Constantine appointed his mother Helena as Augusta Imperatrix, and gave her unlimited access to the imperial treasury in order to identify the relics of Judeo-Christian tradition. In 326-28 Helena undertook a trip to the Holy Places in Palestine. According to Eusebius of Caesarea she was responsible for the construction or beautification of two churches, the Church of the Nativity, Bethlehem, and the Church of Eleona on the Mount of Olives, sites of Christ's birth and ascension. Local founding legend attributes to Helena's orders the construction of a church in Egypt to identify the Burning Bush of Sinai. The chapel at Saint Catherine's Monastery—often referred to as the Chapel of Saint Helen—is dated to the year AD 330.

The archaeological excavation of the new lot in the basilica of Santa Croce in Gerusalemme in Rome extends the Domus excavation. The new rooms are nothing less than the living quarters of Helena's court ladies. Helena at the beginning of the fourth century governed Rome as a regent, while her son went to Constantinople. The new discoveries also made it possible to better determine the divisions between the various rooms. More light has been shed on the main entrance into the domus and the divisions between the various rooms have been appropriately established. The Basilica di Santa Croce in Gerusalemme or Basilica of the Holy Cross in Jerusalem is a Roman Catholic minor basilica and titular church in the Esquilino district of Rome.

According to tradition, the basilica was consecrated circa 325 to house the relics of the Passion of Christ, including parts of the True Cross, brought to Rome from the Holy Land by Helena. At that time, the Basilica's floor was covered with soil from Jerusalem. Helena ranks as an important figure in the history of Christianity and of the world due to her major influence on her son, who legalised Christianity, helping make it the dominant religion of the Roman Empire.

ENA

7 mei: H. Grafkerk van Jeruzalem en Priorij Thabor van de Orde van het H.Graf: Feest van Kruisvinding

Afbeelding 1, toelichting zie onder bijdrage

7 mei:

H. Grafkerk van Jeruzalem

en Priorij Thabor van de Orde van het H.Graf:

Feest van Kruisvinding

Nos autem gloriari oportet in Cruce Domini nostri Iesu Christi in quo est salus, vita et resurrectio nostra: per quem salvati et liberati, sumus, alleluia, alleluia. (Gal  6,14)

Wij echter moeten roemen op het kruis van onze Heer Jezus Christus. In Hem ligt ons heil, ons leven en onze verrijzenis. Door Hem zijn wij verlost en bevrijd, alleluia, alleluia.

De Palestijnse geschiedschrijver en bisschop Eusebius van Caesarea (263-339) en de H. Ambrosius, bisschop van Milaan (339-397) berichten het eerst over de vinding van het Heilige Kruis door Helena (248-329), moeder van keizer Constantijn de Grote. Ook in de Legenda Aurea van Jacobus de Voragine (1228-1298), bisschop van Genua, vindt men een beschrijving van deze wonderbare gebeurtenis.

Jezus stierf buiten de muren van de stad Jeruzalem op een plaats die nauwkeurig wordt aangeduid met de naam “Golgotha” (Jo 1917-18; Lc 23,33; Mc 15,22; Mt 19,20). Deze plaats lag buiten de stad, maar dicht erbij (Hebr 12.12; Jo 20,15). Daar bevond zich een tuin waarin een nieuw graf (Jo 19, 41 en 20,15). Dit graf was uitgehouwen in de rots en was het eigendom van Joseph van Arimathea (Mt 27,56-60).

Op grond van archeologisch onderzoek (19^e-20^e eeuw) in de ondergrond van de basiliek van het H.Graf kon met grote zekerheid binnen de omtrek van de tuin zowel de uitloper van Golgotha als het nieuw in de rots uitgehouwen graf worden teruggevonden (1). Ook het bestaan van het Capitool werd door hetzelfde onderzoek bevestigd.

Na de dood van Jezus was het Kruis een voorwerp van bijzondere verering voor de Joodse christenen, zij plachten de plaats te bezoeken waar Jezus geleden had, gestorven en begraven was totdat deze in het jaar 135 door keizer Hadrianus (76-138) werd bedolven onder een ten behoeve van de bouw van het Capitool opgeworpen verhoging met onder meer een Venustempel, waar schandelijke offers werden gebracht om de christenen te weerhouden deze plaats nog te bezoeken. Iedere herinnering aan Christus moest immers worden uitgewist.

Lange tijd lag het Heilige Kruis, dat de goddelijke Heiland naar de Calvarieberg had gesleept, waaraan Hij zo smartelijk genageld werd en waarop Hij voor het heil van alle mensen tot verlossing van de zonden en de eeuwige dood zijn Bloed had vergoten, onder stof en puin begraven, eer het werd gevonden.

Zo bleven het Kruis en de overige voor de christenen kostbare relikwieën verborgen tot de tijd van keizer Constantijn. Deze, ofschoon nog heiden maar de christenen niet ongenegen, werd toen hij dertig was, door de legioenen van zijn vader tot keizer uitgeroepen. Zijn mededinger Maxentius die in Rome als keizer resideerde betwistte de keizerskroon en in een grote veldslag zou beslecht worden wie voortaan heerser over het Romeinse imperium zou zijn. Maxentius had een enorm sterk leger, Constantijns strijdmacht daarentegen was zwak en hij besefte ook dat hij zonder buitengewone hulp niet kon overwinnen.

Hij zou in grote nood gebeden hebben tot de God van de christenen over wiens almacht hij reeds vernomen had, en zie, voor zijn ogen en die van zijn soldaten verscheen aan de hemel een groot glanzend kruis met de tekst ”In hoc signo vinces” – in dit teken zul je overwinnen.

Afbeelding 2, toelichting zie onder.

Volgens de vorm van dit Kruis liet Constantijn vervolgens een standaard maken en deze zijn leger op het slagveld voorafgaan. Maxentius werd verslagen en Constantijn begon zich vanaf dit moment (313) tot de God van de christenen te wenden. Nadat hij in een grote slag nog een andere rivaal had overwonnen en alleenheerser van het grote Romeinse Rijk was geworden besloot hij uit dankbaarheid jegens God op de Calvarieberg een prachtige kerk te bouwen; alleen de plaats waar de Heer was gekruisigd was niet te vinden en nog minder het Kruis zelf.

De moeder van de keizer, de vrome Helena, schuwde, ofschoon reeds 80 jaar oud, geen moeite de wil van haar zoon uit te voeren. Zij reisde omstreeks 326 zelf naar Jeruzalem en liet de Venustempel neerhalen in de hoop het Graf van de Heer en daarbij ook het Kruis te vinden.

Nadat het puin was verwijderd en de aarde was afgegraven vond men werkelijk het Heilige Graf en in de onmiddellijke nabijheid drie kruisen van gelijke vorm en grootte, en ook drie nagels en het houten titelbord met het opschrift: “Jezus van Nazareth, Koning van de Joden”.  

Nu kon men echter niet met zekerheid  vaststellen welke het ware Kruis was, aangezien het titelbord los bij de kruisen lag. De vrome keizerin raadpleegde vervolgens de H. Macarius (312-334), de bisschop van Jeruzalem. Na intens gebed liet bisschop Macarius de drie kruisen achtereenvolgens een zwaar zieke vrouw opleggen. De beide eerste brachten haar geen verbetering, het derde echter maakte haar onmiddellijk gezond.

Vanaf deze tijd bewees men het kruishout de diepste verering en vierde men ter gedachtenis aan deze gebeurtenis het Feest van de Kruisvinding, in sommige kerkprovincies, bisdommen en religieuze orden tot nu toe. Door toedoen van de H.Helena begon men aan de bouw van de Verrijzeniskerk, de Anastasis, boven het Graf van de Heer, met, ingesloten, de rots van Golgotha waar Jezus werd gekruisigd.  In deze basiliek werd de helft van het kruishout, in goud en edelstenen vervat, bewaard ter verering door de pelgrims.

De andere helft schonk Helena aan haar zoon Constantijn, die een deel daarvan in Constantinopel liet en een ander deel naar Rome zond om daar in de Basiliek van het H.Kruis die hij op zijn domein liet bouwen te worden bewaard. Reeds vroeg werden, zoals de H. Cyrillus, bisschop van Jeruzalem schrijft, kleine delen of partikels van dit H.Hout afgenomen en naar alle delen van de wereld gezonden terwijl deze heilige als ooggetuige verzekert, dat het Kruishout, ofschoon men er vele partikels van afsneed, toch niet kleiner werd.

Ook van het deel van het H. Kruishout dat zich in Rome bevindt, werden partikels in kleine zilveren theca’s  verzonden. Als bewijs van hun echtheid werden deze met rode zijdedraad omwonden, met het wapen van een kardinaal verzegeld en voorzien van een schriftelijk attest.

(Uit: Legende von den lieben Heiligen Gottes. Nach den besten Quellen bearbeitet und herausgegeben. Stadtpfr. Georg Ott, mit oberhirtlicher Gutheißung, Verlag F. Pustet, 1858 en andere bronnen)

Bij de afbeeldingen:

1. Detail van de Kruisvinding op retabel hoofdaltaar van de parochiekerk van de H.Drievuldigheid en van Alle Heiligen te Leżajsk.

Deze parochie is in 1400 door koning Wladyslaw Jagiello gesticht met de intentie om van God de eeuwige rust voor zijn gestorven gemalin Jadwiga te verkrijgen. De geschiedenis van deze parochie – zoals vele andere in Polen - is sindsdien onafscheidelijk verbonden met de Orde van de Reguliere Kanunniken van het H.Graf, in het Pools Bożogrobcy, genoemd, die deze kerk praktisch van meet af aan hebben bediend, 1400-1836.

De voorstelling op het retabel van het hoofdaltaar wijst onmiskenbaar op de aanwezigheid van de H.Graforde, maar meer nog op de verering van het H.Kruis die naast de Verrijzenis van Jezus centraal staat in de spiritualiteit van deze orde.

In het midden de H.Helena met rechts een pelgrim, herkenbaar aan pelgrimsstaf, - hoed en – schelp, links naast de H. Helena een kanunnik van het H. Graf, even anachronistisch als de H. Helena in het habijt, de superpli en de koormantel van de kanunnikessen van het H.Graf, uiterst links met mijter en bisschopsstaf mogelijk bisschop Macarius van Jeruzalem.

Tot 2001 – toen de foto werd gemaakt – werden schilder, datering en beschrijving van dit schilderij nog niet getraceerd.

2. Glas-in-loodraam H.Helena, keizerin (Sa Helena Imperatrix) in de basiliek van de HH. Wiro, Plechelmus en Otgerus te Sint Odiliënberg door Joep Nicolas. Tussen 1954 en 1960.

Rechts de H.Grafkerk van Jeruzalem, links de H.Kruisbasiliek te Rome.

De H.Helena draagt de ordeskleding van de Kanunnikessen van het H.Graf, verwijzing naar de communiteit van priorij Thabor op de Kerkberg.

(1)   V. Corbo ofm en Fr.Manns ofm, “Il Santo Sepolcro di Gerusalemme. Aspetti archeologici dalle origini al periodo crociati”, 3 dln. Jeruzalem, 1981-1982. Vertaald in het Nederlands en van aantekeningen voorzien door dr. J. Heringa. Uitgave Kanunnikessen van het H.Graf, Sint Odiliënberg, 1988.

18 augustus H. Helena

Helena moet rond 255 geboren zijn en was afkomstig uit het plaatsje Drepanon in de provincie Bithynië in Klein-Azië. Daar was zij slechts een eenvoudig dienstertje op een boerenhoeve, annex herberg. Zij viel zo op door haar schoonheid dat keizer Constantius Chlorus haar als bijvrouw koos. Bij hem kreeg zij in 274 Constantijn, de latere keizer van het Romeinse Rijk. Na verloop van tijd verstootte Constantius haar weer ten gunste van zijn wettige vrouw. Zij werd pas weer in genade aangenomen, toen haar zoon de troon had bestegen in het jaar 306. Hij gaf haar de eretitel 'Augusta' (= 'Verhevene').

Vanaf dit moment is het bijzonder moeilijk in haar levensberichten legende en werkelijkheid van elkaar te onderscheiden. Constantijn was de gevreesde keizer Diocletianus opgevolgd, berucht vanwege zijn christenvervolgingen op grote schaal. Volgens de legende had Constantijn aanvankelijk die traditie voortgezet. Maar uiteindelijk had hij zich tot het christendom bekeerd en die godsdienst een bevoorrechte status in zijn Rijk gegeven: dat was de inhoud van het beroemde edict van Milaan uit het jaar 313.

Vanaf dat moment hebben de keizer en zijn moeder een immense invloed gehad op de verspreiding van het christelijk geloof. Volgens de legende pelgrimeerde zij nog op gevorderde leeftijd, in 324, naar het Heilig Land om er herinneringen terug te vinden aan de persoon van Jezus. Zij liet zich de plek aanwijzen waar Jezus was geboren en beval dat er een kerk moest worden gebouwd. Zij zou de relieken van de Drie Wijzen hebben teruggevonden. Zij liet een kerk bouwen op de plek waar het huisje van Nazareth had gestaan en één in de Hof van Olijven, op de plek waar Jezus in doodsangst tot de Vader had gebeden, en ook nog één op de plaats waar Hij ten hemel zou zijn opgestegen. Daarenboven stichtte zij een aantal kloosters in het Heilige Land.

Nog altijd volgens de legende werd door haar toedoen Jezus' kruis in Jeruzalem teruggevonden; ook op die plek liet zij een kerk bouwen. Daarbij kwamen ook de spijkers van Jezus' kruisiging weer tevoorschijn, de lans waarmee hij was doorstoken en het opschrift met de letters 'INRI'. Ook Jezus' tunica, waar de soldaten onder het kruis om hadden gedobbeld, omdat ze geweven was uit één stuk kwam tevoorschijn. Die liet zij tezamen met het gebeente van de apostel Matthias overbrengen naar Trier, de toenmalige keizerlijke residentie. Zij gaf er de aanzet tot de bouw van de domkerk; daar werd de heilige tuniek bewaard en voor pelgrims tentoongesteld. Zo ontstond er de devotie tot de Heilige Rok. Ook in deze stad zou zij een klooster gesticht hebben.

Met haar zoon stichtte zij de kerk van het Heilig Kruis in Rome en de apostelkerk in Constantinopel. Volgens de overlevering zou zij ook aan de basis hebben gestaan van de St-Gereonskerk in Keulen, en van de kerken te Xanten en Bonn, allemaal gebouwd ter ere van de Thebaanse Martelaren († 286; feest 22 september).

In 326 verleende Constantijn zijn moeder de titel van 'Keizerin'. Zij zou gestorven zijn rond 330 te Nicomedië, de keizerlijke residentie in het oosten. Waarschijnlijk in het kader van een lijkrede maakte een priester, Eustathius van Antiochië, melding van haar bescheiden afkomst; hij werd uit zijn ambt ontslagen en gedegradeerd.

Vindplaats: heiligennet.